In herinnering: Ko Wierenga, oud burgemeester Enschede

Ko Wierenga bij het beeldje van St Bureaucratius, Stadhuis Enschede. Foto: ANP

Ko Wierenga bij het beeldje van Sint Bureaucratius, Stadhuis Enschede. Foto: ANP.

Het overlijden van oud-burgemeester Heiko (Ko)Wierenga kwam niet onverwacht maar was toch een schok voor mij. Zijn gezondheid werd de laatste jaren steeds slechter en uiteindelijk is hij zaterdag 21 september gestorven in het verpleeghuis Bruggerbosch. In 1989 kwam ik naar Enschede om er te gaan werken als beleidsvoorlichter van de gemeente Enschede. In die functie had ik te maken met Ko Wierenga, de sociaal-democraat in hart en nieren die zijn stempel drukte op Enschede. Nu wordt dat vaak beweerd van burgemeesters. Een gemeentebestuur bestaat ook uit wethouders en de gemeenteraad die eigenlijk net zoveel waardering verdienen. Maar Ko stak boven het maaiveld uit, was een rasbestuurder, met het hart op de goede plek. Hij wordt terecht geroemd om zijn enorme inzet voor de stad Enschede die hij bekwaam uit de textielcrisis leidde.  In het tijdperk van Ko Wierenga (1977-1994) ging de stad op zijn kop. De oude, lege fabriekspanden van de textielindustrie maakten plaats voor het ziekenhuis, politiebureau, bibliotheek, Muziekcentrum.   Het is mooi dat er in Enschede zoveel goede voorzieningen in de plaats kwamen van die verpauperde fabrieksgebouwen.

Ko keek verder en zag wat die voorzieningen voor de Enschedeërs betekenden en ook voor de mensen die deze nieuwe gebouwen realiseerden. Zo werd het Muziekcentrum gebouwd met veel leerling-bouwvakkers en werden rijksgelden  inzet om werklozen aan het werk te krijgen via de zogenoemde terugploegregelingen. Ko had als oud Tweede Kamerlid uitstekende contacten in Den Haag en hij heeft er daardoor persoonlijk voor gezorgd dat het Muziekcentrum er kwam. Ko Wierenga was een keiharde werker, een heuse dossiervreter. Als hij een bepaalde mening had dan was hij niet goed op andere gedachten te brengen. Hij was correct, vriendelijk maar ook wat formeel in zijn omgangsvormen . Zo sprak hij ambtenaren altijd keurig met “u” aan. Zelfs jaren na zijn vervroegde pensionering bleef hij dat volhouden als ik hem tegenkwam in de stad of op een (PvdA)-bijeenkomst. Maar bij die ontmoetingen vroeg hij  altijd wel belangstellend naar mijn vrouw en kinderen.

Ik weet nog goed, de laatste persconferentie die hij gaf om zijn pensionering wegens gezondheidsredenen aan te kondigen. Ik trommelde met spoed de plaatselijke en regionale pers bij elkaar en Ko meldde, schijnbaar onbewogen, dat hij op doktersadvies moest stoppen met zijn werk als burgemeester. Hij was toen 62 jaar. Op de vraag van een journalist waarom hij niet nog en paar jaar doorging tot zijn 65ste antwoordde hij: “de dokter heeft mij gezegd dat als ik nu niet stop met mijn functie als burgemeester  ik de 65 niet haal. Ik wil liever wat ouder worden”.  Dat is hem gelukt: 80 jaar. Ik moet wel zeggen dat  zijn langzame lichamelijke en later ook geestelijke aftakeling mij door de ziel sneed. Zo’n monumentale man die je dan als een broos mens met een wandelstok en later met een rollator moeizaam door de stad ziet lopen samen met zijn onafscheidelijke vrouw Betty. Hoe dan ook blijf ik Ko Wierenga zien als een kei van een burgemeester uit die indrukwekkende PvdA-bestuurscultuur. Hij heeft veel betekend voor onze samenleving en in het bijzonder voor Enschede. Ik blijf hem ook herinneren als een van mijn  grote politieke voorbeelden, naast mijn vader en Joop den Uyl.